Wikipedia: piepklein verslag over een monsterproject

Aangezien ik al een tijdje Wikipedia gebruik als bron van informatie, ben ik er sinds kort ook informatie aan gaan toevoegen. En dan het liefst over medische onderwerpen. Per blok leer je nl. een hoop over een bepaald onderwerp, en wanneer je tijdens het leren (lees: blokken) het een en ander ook opzoekt in Wikipedia, dan kun je artikelen tegenkomen waar iets aan ontbreekt die jij op dat moment wel weet. Waarom zou je dan, gegeven dat je een goed humeur hebt op dat moment, niet deze kennis na het tentamen ook toevoegen aan de wiki? De wiki moet een volledige bron zijn van informatie, en als dat niet zo is, dan moet hier wat aan gedaan worden. Dit is denk ik wel de aanleiding geweest voor mij om er zelf aan mee te doen.

In het kort
Voor degenen die wiki’s niet kennen, de rest kan dit overslaan. Heel simpel gezegd:
– Een wiki is een site met veel pagina’s.
– Elke pagina is 1 artikel met bijbehorende onderwerp, bijv. over de geschiedenis van de auto.
– Elk artikel kan geschreven zijn door mensen zoals jij en ik.
– Als ik iets zou weten over wie de eerste auto heeft gemaakt, dan had ik dit kunnen toevoegen aan het artikel.
– Een fervente autoverkoper die weet welke bedrijven zich later bezighielden met de productie van auto’s kan dit ook toevoegen aan het artikel.
– Weer iemand anders die met een project over dit onderwerp bezig is en het artikel leest, vindt een fout hierin (spelfout, grammaticale fout, inhoud is incorrect, of de layout is verkeerd) en kan de fout corrigeren.
M.a.w. dit artikel kan door iedereen geschreven/bewerkt/gecorrigeerd zijn en is voor iedereen toegankelijk. Dit geldt voor elk artikel in een wiki (niet helemaal waar, er zijn ook speciale beveiligde pagina’s die niemand kan veranderen).
Een wiki is door iedereen en voor iedereen, en dit alles kost geen geld.

Ervaringen & mogelijkheden
Nou moet ik zeggen dat ik eerder heb gewerkt met een wiki (paar jaar geleden, onderwerp van die wiki is verder off topic), dus ik ken het principe ervan wel en Wikipedia was daarom ook niet helemaal nieuw voor mij. Wat ik het meest opmerkelijk vond aan Wikipedia is hoe immens groot Wikipedia is! Er zijn te veel artikelen om op te noemen en je raakt er wel makkelijk in verdwaald. Het is een enorme informatiebron en er komen er steeds meer artikelen bij.
Om een paar features van Wikipedia te noemen: wanneer je een eigen gebruikersnaam aanvraagt, krijg je ook een eigen pagina voor jezelf + discusieerpagina (waar je met andere gebruikers kunt praten). Verder kan je de artikelen opvragen waaraan je hebt bijgedragen. Dit alles is voor iedereen toegankelijk en door iedereen te bewerken, behalve de "contributions" pagina dan (dit is een speciale pagina en niet te bewerken). Bij mij is op dit moment te zien dat ik vooral wat heb geschreven over bepaalde hartziekten en hier en daar een plaatje heb toegevoegd. Er zijn op de pagina’s zgn. history links waarmee je kunt bekijken hoe een artikel in de tijd is veranderd. Met de watch/unwatch link kun je een pagina op je watchlist plaatsen: wanneer iemand iets aan de pagina verandert, wordt dit bovenin de watchlist gezet als een update zodat je kunt bekijken wat er aan het artikel is toegevoegd. Verder kun je natuurlijk tekst opmaken, plaatjes en andere media bestanden toevoegen aan de wiki.

Veel pret..!
Wikiën is niet overdreven leuk (voor uitleg, zie later in de tekst), maar er is toch sprake van een motivatie wanneer je eraan werkt. Je wilt toch je kennis vastleggen zodat anderen het kunnen gebruiken. Aan een fysiologie leerboek werk je ook serieus als je weet dat velen de informatie zullen gebruiken om ermee hun eigen kennis bij te spijkeren, dus waarom zou je de wiki niet serieus nemen? En aangezien Wikipedia zo’n wereldwijd project is, weet je dat je er niet alleen voor staat: velen zullen jouw bijdragen lezen, gebruiken en corrigeren. Je moet natuurlijk wel zin hebben om te schrijven, anders heeft het geen zin (maar dat geldt ook voor dit artikel wat ik nu schrijf).
Wikipedia kan onderverdeeld worden in categorieën, waaronder die van geneeskunde of landbouw en ga zo maar door. Elke categorie kent z’n eigen trouwe gebruikers die eraan bijdragen; zo leer je elkaar ook op den duur kennen en bouw je binnen het enorme Wikipedia kleine gespecialiseerde communities op en weet je waar je moet zijn met bijv. je vragen.
Andere redenen die een rol kunnen spelen bij wikiën, worden op deze pagina vermeld.
Maar er zijn ook dingen die wikipedia minder aantrekkelijk maken.

Protocols, guidelines, policies, rules, steps, phases….
Een groot probleem van Wikipedia (imo) is dat er ontzettend veel regels zijn. Er zijn regels die zich bezighouden met elk onderdeel van elk onderdeel van een proces zoals een foto toevoegen aan de wiki (ingewikkeld, hè?). Het geheel wordt hierdoor erg bureaucratisch, aangezien voor elke stap weer een protocol bestaat die vertelt wat je moet doen en hoe je dit moet doen. Bekijk eens wat er komt kijken wanneer je een artikel wilt laten verwijderen: voor elke issue is er weer een ander beleid, en het geheel lijkt op een serie if-then-statements die je normaal in programmeertalen ziet. Bekijk ook onderaan de pagina de "See also" kop die je verder verwijst naar andere artikelen die weer verwijzen naar andere artikelen…
Maar dit is allemaal om zo consistent mogelijke artikelen te produceren (qua inhoud en layout) en om de wiki tegelijkertijd te beschermen tegen mogelijke copyright schendingen die gevolgen kunnen hebben voor de wiki.
De route die je moet doorlopen is dus erg vertakt en lang; bijv. als je opzoekt hoe je een foto aan een artikel moet toevoegen, zijn er nog een aantal andere gerelateerde artikelen (de verwijzingen in de tekst zelf en die onder See also) die je ook moet lezen (zo blijkt) als je je aan de regels wilt houden. Je moet zo steeds meer en meer lezen voordat je op de hoogte bent van de hele zaak en je de foto echt kan toevoegen aan de wiki. Als je eenmaal de meeste regels redelijk kent, is het voor een volgende keer natuurlijk makkelijker. In het begin is het moeilijk, want terwijl je eigenlijk op de achtergrond "gestuurd" moet worden door de regels wanneer je content toevoegt, ben je meer actief bezig de regels te leren.

Voor kleinere wiki’s zullen de regels natuurlijk niet zo streng zijn; dit ken ik zelf ook. Het zal minder bureaucratisch zijn en makkelijker om een overzicht van de regels en inhoud te krijgen.

Misbruik
Vandalisme vormt ook een aandachtspunt. Bepaalde software programma’s (zogenaamde bots, en in dit geval vandalbots genaamd) voegen aan wiki-artikelen links toe naar commerciële websites die bijv. medicijnen verkopen. Zo wil men SEO bereiken, waardoor die betreffende sites hoog scoren in Google. Dit is vrij moeilijk te voorkomen, alhoewel een paar manieren ([1] en [2]) wel mogelijk zijn (maar misschien tegen de principes van Wikipedia pleiten). Het verwijderen van vandalisme moet nog handmatig plaatsvinden.

Tekst layout
Verder is Wiki-markup (de manier waarop tekst wordt opgemaakt in de wiki) nogal moeilijk en apart (altijd zo geweest). Voor schuingedrukte tekst moet je de tekst tussen 2 paar enkelvoudige aanhalingstekens zetten ”zoals dit”, en titels en koppen tussen ===groepen van is-gelijk-aan tekens===. Er zijn wel editors waarmee je zoals in Word gewoon tekst typt en die de tekst omzetten in Wiki-tekst, maar dat is weer omslachtiger.

Wikipedia in het onderwijs…
Ik vind Wikipedia redelijk geschikt als een informatiebron in het onderwijs. Het is nog niet helemaal betrouwbaar. En er moet natuurlijk (altijd) aan gewerkt worden, want nog niet alles staat erin. Maar misschien zal het ooit worden ingezet als optioneel onderdeel in een (universitair) vak. En waarschijnlijk wordt het vroeg of laat wel door docenten ontdekt en gebruikt om informatie uit te halen (heb ik nog niets van gemerkt tot nu toe).

Dit alles kan lijken op een redelijk complete review van Wikipedia, maar vergis je niet: ik heb maar een fractie verteld van wat ik had kunnen vertellen (en wat ik had kunnen vertellen omvat maar een fractie van wat Wikipedia echt is!). Er is veel meer. Er zijn meer voor- en nadelen, er zijn Wikiprojecten, Wikipediavarianten in verschillende talen (En, NL), artikelen die aangevuld of gecontroleerd moeten worden, belangrijke wiki gebeurtenissen, dochterprojecten/Wikimedia als Wiktionary en Wikiversity etc. etc. etc.
Als je het allemaal echt wilt weten, moet je er zelf naartoe.

Be Sociable, Share!

5 thoughts on “Wikipedia: piepklein verslag over een monsterproject

  1. Hallo allemaal

    Wie help mij met deze 3 vragen?

    1 watwoord bedoelt met motievatie handeling

    2 Inzetmethodieken en technieken/beargumenteren(tatie)

    3 werken aanmijn zelf vertrouwen

  2. Hallo Frank,

    Ik heb http://www.hoewerktmijnlichaam.nl even bekeken en ik vind het wel een leuke site met interessante vragen. Ik schat het niveau in op ongeveer 6 VWO (misschien 5 VWO), dus niet helemaal het niveau wat men gewend is bij geneeskunde. Als je voor geneeskundestudenten schrijft, mag je rustig meer moeilijke termen gebruiken (symptomen, bloedwaarden, onderzoeken) en meer in detail gaan. Je kan bijv. bepaalde ziektebeelden bespreken, zoals klaplong of een nierfunctiestoornis, en uitleggen waarom de patiënten zich presenteren met kortademigheid of rode urine. Ik weet niet precies of het de bedoeling is dat je de vraag-en-antwoord opmaak hanteert of dat je ook gewoon artikelen wilt plaatsen, m.a.w. wat je doel is.

    Een klinische benadering zal de geneeskundestudent veel bekender voorkomen. Dus: waar komt de patiënt mee? Wat vindt de arts bij lichamelijk onderzoek? Wat voor aanvullend onderzoek vraagt de arts aan en waarom? En wat is de verwachting? Verder mag je in principe zelf weten hoe je deze vragen beantwoordt in je artikel, als ze maar erin worden beantwoord en in die volgorde 😉

    Ik heb nog een aantal links op m’n blog naar andere geneeskunde-georiënteerde blogs/sites. Misschien vinden zij het ook interessant om af en toe een paar artikelen van hoewerktmijnlichaam te bespreken en jullie kunnen misschien dingen bespreken die zij op hun blogs zetten. Aangezien elke site een onderwerp op z’n eigen manier bespreekt voorkom je zo dat je de ander alleen maar herhaalt. Medicalfacts.nl is misschien een interessante blog. Ik zal jullie ook aan m’n links toevoegen.

    Ken je de Cicero? Hierin komen regelmatig artikelen die qua opmaak veel lijken op jullie vraag-en-antwoord systeem. Hierin is bijv. ook een keer besproken hoe het zit met geeuwen. Misschien kun je die ook een keer benaderen 🙂

    Meer contacten zoeken is dus heel belangrijk 😉

    Ik zal even kijken of ik tijd heb om even een artikel over hoewerktmijnlichaam op deze blog te posten. En verder zal ik de site af en toe bezoeken om te kijken of ik hier en daar nog iets over kan zeggen.

    Als je meer vragen hebt, stel ze gerust.

    Groeten,
    Aria

  3. Beste Aria,

    Ik ken je weblog via Marja Verstelle en Patrick Klaassen. Ik heb een lezing gegeven op het seminar “open minds” in Leuven over Web 2.0. Eerder hoorde ik al over jou enthousiasme met betrekking tot geneeskunde & internet.
    Het toeval wil dat ik initiatiefnemer ben van de website http://www.hoewerktmijnlichaam.nl een website waar geneeskunde-studenten antwoord geven op vragen over het menselijk lichaam. De laatste tijd worden er helaas niet zoveel vragen meer beantwoord, omdat de studenten het er te druk voor hebben. Toch denk ik dat er potentie inzit. Daarom wilde ik je vragen of jij ideeen hebt of mee wil denken aan een goede invulling voor de website.
    Ik hoor graag van je.
    Groeten
    Frank

  4. Hallo Natascha,

    Ja inderdaad, ik merkte ook dat eea beveiligd was 🙂
    Nog bedankt voor je uitleg! 😉

    Groeten,
    Aria

  5. Hoi Aria,

    Ik heb op onze interne blog (die achter een wachtwoord zit) van het ICLON geschreven over jouw enthousiasme over wikipedia, maar nu zie ik dat hij ook naar jouw bericht terugpingt. Dus dat levert een link op naar onze blog waar je vervolgens niet kan zien. Ten gunste van openbaarheid dan bij deze de volledige tekst:

    Aria Rad vertelt al in een filmpje over zijn blogervaringen tijdens zijn studie geneeskunde in Leiden, maar hij schrijft op zijn blog dat hij nu ook helemaal enthousiast is geworden over wiki’s: hij voegt de kennis die hij overhoudt aan zijn onderwijs toe aan wikipedia 🙂 Fijn, zulke enthousiaste studenten 🙂 (goed filmpje ook ;-)) Natascha

Leave a Reply