Werkgroepen: nuttige onderwijsvorm of tijdsverspilling?

In de Cicero (het driewekelijkse nieuwsmagazine van het LUMC) van 8 juli 2005 is een boeiende artikel te lezen van een discussie over kleinschalig onderwijs op het LUMC.

Op 24 juni 2005 werd een dag lang discussie gevoerd door o.a. docenten en studenten over het nut van Werkgroepen (soort kleinschalig onderwijs met een groep van 12-15 studenten en 1 docent) en de vraag hoe deze vorm van onderwijs is te verbeteren.
Er stond ter discussie of werkgroepen (WGs) wel een effectieve onderwijsvorm zijn en of men niet beter terug kan schakelen op hoorcolleges (of iets anders). Bepaalde docenten zijn niet zo positief tegenover WGs, onder andere omdat voor elke groep studenten 1 docent nodig is en dit kan leiden tot personeelstekort. Verder is niet iedereen altijd actief bij de werkgroepen. Mogelijke oorzaak: de studenten zijn lui of de werkgroep is niet motiverend genoeg (of beide). De voor- en nadelen van deze onderwijsvorm en de alternatieven worden in dit artikel door meerdere mensen ter sprake gebracht.


Een interessante uitspraak is een door Onno Terpstra:

“Ik pleit voor toetsen, maar niet zoals nu in de vorm van een hordeloop: een stukje leren, een toets, een stukje leren, een toets, en alleen maar kunnen hopen dat er niet ook een stukje ‘weer vergeten’ bijkomt.” De zaal is verdeeld. Toetsen tijdens de werkgroep zou het systeem schoolser maken maar misschien ook meer diepgang opleveren doordat de studenten zich beter voorbereiden. (pag. 5)

Inderdaad, ik zou het ook niet zien zitten om tijdens de werkgroep steeds een toets te moeten maken. Ook al omdat de werkgroep meer bestemd is om de student iets bij te leren (oftewel, verdieping), niet om zijn/haar kennis meteen maar te toetsen. Aan de andere kant, toen ik een jaar lang Bio-farmaceutische wetenschappen (in Leiden) studeerde, kregen we tijdens bepaalde blokken ook toetsen. De behaalde punten hiervan telden mee met je tentamencijfer. Het verschil zat hem in het feit dat deze toetsen op Blackboard werden afgenomen: studenten hadden de gelegenheid om, bijv. van maandag tot vrijdag, in hun eigen tijd de toets af te leggen. Dit waren een aantal multiple choice vragen en een enkele open vraag. Dit was wel nuttig en werkte goed genoeg; ook werden studenten hierbij gemotiveerd om de stof te leren, want het cijfer telde mee met je tentamencijfer. Ik vraag me weleens af waarom niemand dit bij Geneeskunde doet…

Het feit dat er een personeelstekort heerst, werd enigszins geconcretiseerd door "een cardioloog" (geen naam vermeld):

“Werkgroepen zijn prachtig, maar ze hebben een achilleshiel,‘ merkte een cardioloog eerder vandaag op. “We hebben niet genoeg mensen en dat vullen we op met amateurs.” Ad Kaptein zet echter met succes ouderejaars studenten in bij het eerstejaarsblok psychosociale ontwikkeling. (pag.5)

Te lezen is dat dit opvullen met amateurs wel voorkomt, maar dus niet voor elk blok zo beschouwd wordt.
Een aanvulling hierop is het volgende citaat:

Een andere oplossing voor het gebrek aan docenten zou het computer ondersteund onderwijs (coo) kunnen zijn. Geavanceerde programma’s maken het tegenwoordig mogelijk ingewikkelde casussen op de computer te behandelen. Dankzij internet kunnen studenten nu zelfs thuis oefenen. (pag. 5-6)

Helaas meldt een aantal studenten vaak problemen te hebben met deze COO. Het is vaak eentonig werk en bepaalde problemen (op het gebied van client side software, netwerk, website etc.) willen nog weleens roet in het eten gooien bij het volgen van een COO-les. Er is veel minder sprake van interactie tussen studenten onderling en tussen de studenten en de docent. Verder is de vrijheid van de gebruiker bij deze COO-lessen beperkt: er wordt in principe een lijst aan vragen beantwoord (m.b.v. casussen, foto’s etc.) in een (te) vaste volgorde; vergelijk dit met het "fly-by-wire" principe in sommige videogames. Op een aantal plaatjes moet je klikken op bepaalde zones om bijv. aan te geven waar een tumor zit; maar op de plek waar jij wilt klikken is niet altijd een "hotspot" opgenomen waar klikken überhaupt mogelijk is. Dit om even een voorbeeld te noemen van een beperking die je tegen kan komen. Verder duiken er nogal eens fouten op (gelukkig meer programmeerfouten dan inhoudelijke) in online lessen.

Een gevoelige vraag is of je werkgroepen mag verplichten. Er werd hierover gestemd:

De zaal krijgt de keuze uit vier stellingen die in strengheid oplopen van ‘alle werkgroepen vrijwillig’ tot ‘alle werkgroepen verplicht’. Voor de laatste keer worden de ultramoderne stemkastjes tevoorschijn getoverd: meer dan vijftig procent is tegen elke vorm van verplichting! Het studentenpanel is meer uitgesproken. Het vindt het “voor een academie van de gekken om zaken voor jongvolwassenen verplicht te stellen. ” (pag.6)

Nu is het zeker niet mijn bedoeling om iemand persoonlijk te bekritiseren, maar dat laatste is wel erg kort door de bocht verteld.
Waarom zou je geen zaken verplicht stellen voor jongvolwassenen? Zouden ze het niet aandurven? Moeten hun ouders nog steeds hun handjes vasthouden of zoiets?? Tja…
Er zijn genoeg zaken die verplicht zijn voor ons, waaronder vaccinaties (tegen HepatitisB) en inschrijven voor tentamens….
…Om maar niet te spreken over de confidentialiteitsverklaring (.pdf) die elke GNK- en BW-student heeft ondertekend en ingeleverd bij zijn/haar inschrijving bij de Universiteit Leiden! Hiermee zijn we verplicht om informatie over patiënten (en medestudenten en docenten) die we tijdens de studie krijgen aan niemand door te geven. We krijgen tijdens de studie bijna wekelijks te maken met het feit dat we ons moeten houden aan de confidentialiteitsverklaring. Niets engs of nieuws hieraan. Om te zeggen dat je studenten niet verplicht mag stellen om deze verklaring te ondertekenen zou een grote fout zijn, dus waarom zou je andere zaken niet verplicht mogen stellen? Omdat het dan schoolser wordt? Misschien, maar wanneer je het te veel van het goede vindt om "zaken voor jongvolwassenen verplicht te stellen" gedraag je je ook schools, en dit staat haaks op wat werd gezegd in het eerste citaat in deze post.
Dit is verder niet om iemand te beledigen, maar even om mijn mening op dit punt te uiten. Natuurlijk kun je achteraf van alles zeggen over dit soort zaken
Maar het is in ieder geval een interessant artikel om te lezen!

Bron artikel: Masja de Ree. Boeien of dwingen. Cicero, 2005; 9: 4-6 (ook in .pdf te downloaden)

Dit was nogal een lange entry

Be Sociable, Share!

Leave a Reply